Product Design

 

 

ProductDesign

ตัวอย่าง Product Design, source: http://ernsteverything.blogspot.com

สมัยเรียน ม.ปลาย ช่วงปิดเทอมผมเคยขอที่บ้านไปเรียน ‘Architectural Design’ เพราะขี้เกียจอยู่ช่วยงานที่บ้าน 😀 เป็นการเรียนด้านศิลปะ เพราะชอบเป็นการส่วนตัว และเพื่อเตรียมสอบเอนทรานซ์เข้าคณะสถาปัตยกรรม (ที่สุดท้ายเอนฯ ไม่ติด อดออกแบบบ้าน แต่สุดท้ายได้มาออกแบบซอฟต์แวร์แทน 😀 ) ครูที่สอนสอนหลายหัวข้อมาก ผมจำได้ดีว่ามีหัวข้อหนึ่งที่ผมชอบมากแต่ทำไม่ได้ดีเท่าไหร่ คือ หัวข้อ ‘Product Design’ หรือ การออกแบบผลิตภัณฑ์ ด้วยข้อจำกัดในเรื่องเวลาและพื้นที่นำเสนอ และการระเบิดจินตนาการให้สุดโต่ง ซึ่งประเด็นหลังนี่ล่ะที่ผมทำไม่ได้ดี เพราะสมัยนั้นความคิดและความกล้าผมมีกรอบมากไปหน่อย แรงระเบิดจึงไม่มีพลังนัก ต้องใช้เวลากว่า 10 ปีหลังจากนั้น ผมจึงกล้าฉีกทุกกรอบและมีความคิดขบถสุดขีด ผมจำความรู้ด้าน Product Design ได้ดี และนำมาใช้ตลอดในทุกงานของผม ผมมักเริ่มออกแบบซอฟต์แวร์ด้วยแนวคิด Product Design เสมอ เพราะมันช่วยให้ได้ภาพรวมออกมาเร็ว

ในงาน requirement ทางด้านการพัฒนาซอฟต์แวร์ เปรียบเสมือนงานขายโซลูชั่น ไม่ใช่แค่การไปเก็บรวบรวมความต้องการ แล้วนำมาวิเคราะห์ และ บริหารความต้องการเท่านั้น บางครั้งอาจต้องออกแบบโซลูชั่นสำหรับระบบที่จะเสนอลูกค้าด้วย ซึ่งคนทำจะเป็นใครก็ขึ้นอยู่กับการกำหนดบทบาทหน้าที่ในทีมนั้นๆ อาจเป็น analyst หรือ architect หรือ sales specialist ทำก็ได้

เทคนิคหนึ่งที่ผมอยากนำมาแนะนำกันในการประยุกต์กับงานพัฒนาซอฟต์แวร์ โดยเฉพาะในจังหวะเริ่มต้นโครงการขณะเริ่มทำ requirement กัน นั่นคือ การออกแบบผลิตภัณฑ์ ในหลักสูตรวิทยาการคอมพิวเตอร์ หรือ วิศวกรรมซอฟต์แวร์ นั้นปกติไม่มีบรรจุหัวข้อนี้ ซึ่งจริงๆ มันก็ไม่ใช่งานพัฒนาซอฟต์แวร์แต่อย่างใด แต่สามารถนำมาประยุกต์ด้วยกันได้ แถมมีประโยชน์มากๆ ด้วย

การออกแบบผลิตภัณฑ์เริ่มต้นหลังจากที่เก็บและวิเคราะห์ความต้องการเบื้องต้น เพื่อนำเสนอโซลูชั่นในผลิตภัณฑ์ (ระบบ) ที่จะผลิตแล้วส่งมอบ (หรือขาย) ให้ลูกค้า (หรือผู้ใช้) เป็นการออกแบบภาพรวมของผลิตภัณฑ์ โดยเน้นและนำเสนอจุดสำคัญ ซึ่งก็คือ รูปลักษณ์ และ ความสามารถ หลัก

การออกแบบผลิตภัณฑ์มี 3 ขั้นตอนหลัก ได้แก่

  1. Analysis คือ การวิเคราะห์สิ่งรอบตัว กระบวนการทำงาน ความต้องการ เทคโนโลยี ฯลฯ เพื่อทำความเข้าใจ จัดกลุ่ม จำแนกแยกแยะ จับประเด็นสำคัญ รวมถึงเพื่อหาแรงบันดาลใจ
  2. Concept คือ การสรุปแนวคิดเพื่อใช้กำหนดกรอบหรือ ‘จุดขายหลัก’ ของผลิตภัณฑ์ ไม่ว่าจะเป็นด้านรูปลักษณ์ ความสามารถ การใช้งาน แนวทางการออกแบบ แรงบันดาลใจ
  3. Synthesis คือ ระเบิดไอเดียออกมาด้วยการออกแบบ คิดสิ่งใหม่ สร้างสรรค์สิ่งใหม่ นำข้อมูลต่างๆ ที่ได้วิเคราะห์ (analysis) มาผ่านอุโมงค์แนวคิด (concept) ออกมาเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ ที่มีความโดดเด่น สร้างแรงจูงใจ

งานออกแบบผลิตภัณฑ์ไม่จำเป็นต้องมีรายละเอียดมาก ไม่ต้องวาดหลายรูป ไม่ต้องบรรยายยืดยาว เพราะมีกรอบเชิงจิตวิทยากำกับ อาทิ ระยะเวลา (space of time) ได้แก่ระยะเวลาในการออกแบบและนำเสนอ, พื้นที่ในการนำเสนอ (space of presentation) ได้แก่หน้ากระดาษหรือหน้าจอในการนำเสนอ ให้นึกถึงโฆษณา ไม่ว่าทางนิตยสาร หนังสือพิมพ์ วิทยุ โทรทัศน์ ที่มีเวลาและพื้นที่จำกัด ผู้ออกแบบจะต้องนำเสนอจุดเด่นของผลิตภัณฑ์ออกมาให้หมดและให้ลูกค้าเข้าใจและสนใจให้ได้

การฝึกออกแบบผลิตภัณฑ์ช่วยให้สรุปภาพรวมของระบบได้เร็ว โดยมุ่งเน้นไปที่จุดสำคัญ มองข้ามประเด็นด้านเทคนิคและการพัฒนาระบบไปก่อน เพราะงานออกแบบภาพรวมนี้ต้องสามารถสร้างแรงจูงใจให้ลูกค้าสนใจ อยากซื้อ อยากจ้าง อยากใช้ อยากได้ ดังนั้นผู้ออกแบบจึงต้องมีความรู้หลายด้าน อาทิ การออกแบบ (ศิลปะ), การตลาด, โฆษณา, การเก็บและวิเคราะห์ความต้องการ, การนำเสนอ, การสร้างต้นแบบ (prototype) เป็นต้น

 

Product Design กับ Industrial Design

มีงานออกแบบอื่นที่คล้ายกับการออกแบบผลิตภัณฑ์และมักเกี่ยวข้องกัน นั่นคือ ‘Industrial Design’ หรือ การออกแบบเชิงอุตสาหกรรม เป็นการออกแบบโดยการสังเกตสิ่งรอบตัว กระบวนการทำงาน ความต้องการลูกค้า แล้วนำมาออกแบบผลิตภัณฑ์โดยมุ่งเน้นในแง่การผลิตเชิงอุตสาหกรรม หรือเพื่อจำหน่าย เช่น การสร้างซอฟต์แวร์เชิงพาณิชย์เพื่อจำหน่ายให้แก่ลูกค้าจำนวนมาก หรือการพัฒนา mobile application เพื่อขายผ่านออนไลน์ให้ผู้ใช้ทั่วโลกสามารถซื้อและดาวน์โหลดไปใช้งาน ดังนั้นผู้ออกแบบยังต้องเข้าใจและชำนาญในด้านการผลิตเชิงอุตสาหกรรมด้วย เช่น เรื่องต้นทุน การสร้างแรงดึดูด (เช่น wow feature) การวางโครงสร้างความสามารถผลิตภัณฑ์ (product feature structure) การวางโครงสร้างราคาให้สัมพันธ์กับโครงสร้างความสามารถฯ (product structure) การออกแบบและบริหารสายการผลิต (product line) – อย่างในงานออกแบบและพัฒนาซอฟต์แวร์มีหลักการด้าน software product line architecture และ software product engineering ด้วยนะ

 

หากไม่เข้าใจความต้องการของลูกค้าอย่างดีแล้ว อาจออกแบบและพัฒนาระบบผิดไปจากสิ่งที่ลูกค้าอยากได้ หรือควรจะได้ ดังในรูปด้านล่าง ซึ่งเรื่องเป็นปกติมากๆ ของนักไอที เพราะนักไอทีมักใช้สมองซีกซ้ายเป็นหลัก ไม่ค่อยมีศักยภาพในสมองซีกขวาเท่าไหร่ และ มักบกพร่องในการสื่อสาร ทีมพัฒนาระบบที่ไม่เชี่ยวชาญพอจึงมักพัฒนาระบบออกมาแบบรูปด้านล่าง

เรื่องตลกแต่จริง ของการ transform requirement สู่ product ในวงการไอที

 

นอกจากนี้การออกแบบผลิตภัณฑ์ยังช่วยตีกรอบของความสามารถระบบ (system feature) ให้ชัดเจนและมีเอกภาพขึ้น และใช้เป็นตัวช่วยในการกำหนดขอบเขตของระบบและโครงการ

ตัวอย่างสรุป System Feature

  1. สมัครสมาชิกประเภทอินเทอร์เน็ตผ่านหน้าเว็บไซต์ได้
  2. มีระบบรักษาความปลอดภัย โดยสมาชิกฯ ต้องล็อกอินเข้าสู่ระบบเสมอ
  3. สมาชิกทางอินเทอร์เน็ตสามารถดูรายการสินค้าที่จำหน่ายในสาขาที่เป็นสมาชิกร้านค้าอยู่ได้
  4. สมาชิกทางอินเทอร์เน็ตสามารถ หลังจากเลือกสินค้าที่ต้องการจะซื้อแล้ว สามารถดูราคาต่อชิ้น และราคารวมของสินค้าทั้งหมดที่เลือกได้
  5. สมาชิกทางอินเทอร์เน็ตสามารถ ซื้อสินค้าได้มากกว่า 1 ชิ้นต่อครั้ง
  6. สมาชิกทางอินเทอร์เน็ตสามารถ ก่อนยืนยันการสั่งซื้อสามารถเพิ่ม / ลบ สินค้า และแก้ไขจำนวนสินค้าที่เลือกแล้วได้
  7. สมาชิกทางอินเทอร์เน็ตที่เป็นสมาชิกร้านค้าด้วย สามารถเพิ่มรายการสินค้าที่ต้องการฝากขายได้ผ่านหน้าเว็บไซต์
  8. สมาชิกทางอินเทอร์เน็ตที่เป็นสมาชิกร้านค้าด้วย สามารถแก้ไขรายการสินค้าที่ต้องการฝากขายได้ผ่านหน้าเว็บไซต์
  9. สมาชิกทางอินเทอร์เน็ตสั่งซื้อสินค้าผ่านเว็บไซต์เพื่อความสะดวก โดยมารับสินค้าและชำระเงินที่ร้านค้าซึ่งเสียเวลาน้อยลง ซึ่งจะมีเวลาเพิ่มขึ้นเพื่อใช้ร้านค้าเป็นที่พบปะพูดคุยแลกเปลี่ยนกับสมาชิกฯ คนอื่น ๆ เพื่อช่วยสร้างสังคมที่เกาะเกี่ยวและแข็งแกร่งยิ่งขึ้น
  10. ระบบส่วนเว็บแอพพลิเคชั่นสามารถเชื่อมต่อกับระบบหลักของแต่ละร้านค้า เพื่อทำรายการธุรกรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพ ไม่มีข้อติดขัดใด ๆ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s