Usability Tactics

สมัยนี้โปรแกรมมีฟังก์ชั่นดีแค่ไหน แต่หากหน้าจอใช้งานยากก็จบ! ทีมพัฒนาจำนวนมากยังคงนิยมให้โปรแกรมเมอร์หรือนักไอทีออกแบบหน้าจอกันเอง ซึ่งนี่คือการนำมาซึ่ง…หายนะ เพราะนักไอทีน้อยคนนักที่จะมีทักษะทางศิลปะที่ดี นักไอทีศึกษาและทำงานมาบนพื้นฐานแนวคิดแบบ ‘inside-out’ ไม่ใช่ ‘outside-in’ นักไอทีทั่วไปเลยชอบคิดถึงฟังก์ชั่นการทำงาน เทคนิควิธีการ เทคโนโลยี ฯลฯ มากกว่าจะคิดถึง user ก่อน

สมัยนี้เราต้องคำนึงถึงศิลปะบนหน้าจอและการใช้งานของผู้ใช้ให้มากขึ้น จริงๆ ไม่ใช่แค่ในโลกไอที ในวงการธุรกิจอื่นๆ ก็กำลังให้ความสำคัญกับ usability กันมากขึ้น บ่อยครั้งที่สมัยนี้เราได้ยินคำว่า usability, user experience, user friendly กันมากขึ้น เพราะหนึ่งในหัวใจสำคัญของการออกแบบผลิตภัณฑ์ (product design) คือ เรื่อง usability ไม่ใช่แค่ functionality เท่านั้น!

หากอยากเข้าใจเรื่อง usability ให้ลึกซึ้ง ต้องลองไปศึกษาด้านการตลาด, การออกแบบผลิตภัณฑ์ และ…ศิลปะ ดูครับ อ่านแต่ตำราไอทีไม่มีวันเข้าใจ usability แบบที่ผู้ใช้ต้องการจริงๆ ได้หรอกครับ 🙂

ผมขอแนะนำ tactic เกี่ยวกับ usability ในแง่การออกแบบสถาปัตยกรรมซอฟต์แวร์หรือระบบไอทีสักเล็กน้อยครับ จะออกแนวเทคนิคหน่อยนะครับ เพราะเป็น usability เกี่ยวกับสถาปัตยกรรม แต่ก็สะท้อนถึงหน้าจอ หรือ user interface เป็นหลักเช่นกัน ใครสนใจด้านนี้ลองค้นหาในอินเทอร์เน็ตด้วยคำว่า: usability design, ui design, ux design พวกนี้ดูครับ มีเยอะแยะเลย…

Run-Time Tactics คือ การจัดการส่วนการใช้งาน ณ ช่วง run-time ได้แก่

Maintain a Model of the Task

  • Maintain a Model of the Task คือ การจัดการรูปแบบการทำงานและการใช้งานโดยแบ่งเป็นประเภท จัดการการใช้งานในแต่ละประเภทให้ชัดเจน ลดความซ้ำซ้อน มีมาตรฐาน เพื่อให้ผู้ใช้เข้าใจง่ายใช้งานง่าย อาทิ ระบบธุรกรรมทางธนาคารที่มีโมเดลในการใช้งานแยกตาม location และ device โดยแยกตามการใช้งานส่วนพนักงานประจำสาขาและส่วนลูกค้า, แยกตาม device ออกเป็นการใช้งานผ่านตู้เอทีเอ็ม, โทรศัพท์มือถือหรือแท็บเล็ต, เครื่องพีซีหรือโน้ตบุ๊ก

Maintain a Model of the User

  • Maintain a Model of the User คือ การจัดการรูปแบบการทำงานและการใช้โดยจำแนกตามประเภทผู้ใช้ อาทิ หน้าจอสำหรับพนักงานแยกกับหน้าจอสำหรับลูกค้า, การแสดงผลและการทำงานตามสิทธิของผู้ใช้แต่ละคนที่อาจแตกต่างกัน เป็นต้น เทคนิคนี้จะมีประโยชน์มากหากมีผู้ใช้ที่มีคุณลักษณะหรือพฤติกรรมหลากหลาย ดังนั้นจึงควรเริ่มที่การวิเคราะห์และจำแนกคุณลักษณะหรือพฤติกรรมของผู้ใช้ให้ได้ก่อน

Maintain a Model of the System

  • Maintain a Model of the System คือ การจัดการรูปแบบการทำงานและการใช้งานโดยจำแนกตามระบบ อาทิ
    • การประมวลผลธุรกรรมทางธนาคารที่รับ request มาจากตู้เอทีเอ็มควรต้องใช้เวลาสั้น เพราะตู้เอทีเอ็มเป็น physical หากมีคนต่อแถวยืนรอกันหลายคนจะทำให้คนยืนรอนาน ซึ่งแตกต่างจากการใช้ internet banking และ mobile banking
    • ห้อง ‘ราชดำเนิน’ ในเว็บ pantip.com เป็นห้องที่มีการพูดคุยเกี่ยวกับการเมืองเป็นหลัก ดังนั้นจึงมีการควบคุมภาษา, เนื้อหา และการแสดงความคิดเห็นที่เข้มงวดกว่าห้องอื่นๆ ในเว็บ
    • เป็นต้น

Design-Time Tactics คือ การจัดการส่วนการใช้งาน ณ ช่วง design-time ได้แก่

Separate User Interface

  • Separate User Interface คือ การแยกส่วนการแสดงผลหรือส่วนติดต่อระหว่างผู้ใช้กับส่วนการทำงานของระบบออกจากกัน อาทิ แยกส่วน presentation ออกจากส่วน application เพื่อให้จัดการส่วนการแสดงผลได้อย่างอิสระมากขึ้น ซึ่งอาจใช้ pattern ต่างๆ ช่วยได้มากมาย อาทิ
    • Model-View-Controller (MVC)
    • Presentation-Abstraction-Control (PAC)
    • View Helper
    • Dispatcher View
    • เป็นต้น

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s